Tư duy giáo dục Tây và Ta – tại sao bạn cần quan tâm

Bạn đang là học sinh năm cuối cấp 2 và cấp 3, đang cân nhắc chuyện du học? Bạn đang là sinh viên lạc lối hay đơn giản là có gap year để xác định lại định hướng cuộc đời?

Dù bạn là ai, đang ở đâu và có những trăn trở gì, nếu bạn đã từng cân nhắc việc đi du học, chắc chắn bạn nên hiểu những điểm khác biệt trong tư duy học tập ở 1 phương trời rất xa, nơi có thể là điểm đến của bạn trong 2-3 năm tới.

Chuyện thành tích

Nếu nói giáo dục phương Tây không coi trọng thành tích thì chưa chính xác. Mỗi một hồ sơ ứng viên nộp vào ĐH phương Tây đều được cân nhắc thành tích học tập và những gì học sinh đã làm được. Tuy nhiên, điểm duy nhất về thành tích mà nền giáo dục Tây và Ta giống nhau là KẾT QUẢ HỌC TẬP – hay còn gọi là GPA.

Vậy còn các kỳ thi Học Sinh giỏi cấp thành phố, các kỳ thi thể dục thể thao?

Ở đâu cũng thế, hàng năm vẫn luôn có những kỳ thi cho học sinh từ cấp 2 đến cấp 3.

Nếu ở Việt Nam là những kỳ thi học sinh giỏi cấp thành phố/ cấp tỉnh/ cấp quốc gia, thì ở Mỹ có tổ chức các cuộc thi giải Toán hay Robotics toàn bang.

Với các trường mà nói, việc bạn đạt huy chương vàng môn Toán của TP.HCM thì cũng giống như bạn đạt giải nhất của cuộc thi Robotics toàn bang. Ở Mỹ có 50 bang, 1 đội thi Robotics trung bình cần 5 bạn. Như vậy cứ 1 năm riêng ở Mỹ đã có 250 bạn đồng giải nhất bang ở kỳ thi Robotics. 

Thử tưởng tượng, bạn là 1 học sinh ở VN, thành tích học tập cao nhất của bạn, ngoài GPA trên 8.0 (vốn dĩ là 1 việc rất mệt mỏi), là huy chương vàng kỳ thi HS Giỏi cấp thành phố, bạn liệu có gì khác biệt với 250 ứng viên ở trên?

Cách hiểu thành tích đúng: Sự sáng tạo và tố chất cá nhân

Có lẽ chúng ta cần đi vào bản chất của nền giáo dục phương Tây để hiểu họ thật sự tìm kiếm gì ở sinh viên tương lai của họ.

Giáo dục phương Tây quan trọng sự sang tạo và tính độc lập. Cần phải hiểu đúng là sự sang tạo ở đây không phải là sang tạo 1 thứ gì hoàn toàn mới: sang tạo là năng lực đề ra giải pháp cho 1 vấn đề đang tồn tại.

Ví dụ, Sony Walkman

Cân nhắc đặc tính trên, chúng ta có thể hiểu các trường học ở phương Tây sẽ thích những thành tích mang tính giải quyết vấn đề hoặc tính tương tác, hơn là những cuộc thi đặt nặng tính học thuật và sách vở.

Như thế nào là một thành tích mang tính sáng tạo và đậm chất cá nhân?

Tư vấn trị liệu tâm lý ở VN là mảng không hề mới, tuy nhiên khi chờ tới lúc các triệu chứng trầm cảm trở nên rõ rệt để học sinh và phụ huynh quan tâm đến việc tìm sự giúp đỡ thì thường là lúc mọi việc đã trễ. Trầm cảm lúc này có nguy cơ trở thành…..

Rõ ràng, trên thị trường tư vấn lúc này có một khoảng trống rất lớn, và có rất nhiều câu hỏi xoay xung quanh khoảng trống này:

Làm sao để có thể giúp học sinh cấp 3 ở VN tiếp cận với sự giúp đỡ về mặt tâm lý sớm, khi trầm cảm chưa hoàn toàn là hội chứng lớn mà chỉ là các bạn có âu tư và lo lắng?

Liệu trình tư vấn tâm lý là không hề rẻ, và chỉ nên được sử dụng khi thật sự cần chuyên gia can thiệp. Làm sao để các thông tin self-help và cộng đồng/đồng trang lứa có thể được các bạn tiếp cận với chi phí thấp nhất có thể, thậm chí là miễn phí?

Học sinh VN hầu như ai cũng có smartphone. Vậy liệu 1 phần mềm miễn phí, nơi các bạn chia sẻ tâm tư như là 1 nhật kí liệu có thể nơi hỗ trợ chuẩn đoán sớm trầm cảm, thong qua phân tích ngôn ngữ?

Phương đã luôn có hứng thú với việc nghiên cứu vấn đề trầm cảm ở lứa tuổi học sinh. Với nền tảng Toán Tin, Phương chọn việc xây dựng  1 app phân tích vấn đề trầm cảm của lứa tuổi học sinh thông qua phân tích ngôn ngữ, tích hợp công nghệ AI (AI in language developments) để tham dự kì thi …….

Dự án này đáp ứng đủ các tố chất mà các trường đại học tìm kiếm ở ứng viên:

  1. Mang đậm tính sang tạo: tìm kiếm phương án giải quyết cho một vấn đề đang sẵn có (biện pháp hỗ trợ tâm lý cho hs cấp 3, phải than thiện và gần gũi với các bạn)
  2. Mang đậm dấu ấn cá nhân: xuất phát từ những trải nghiệm của riêng Phương 
  3. Mang tiềm năng và lợi ích cho cộng đồng

Kết quả:…….

Vậy thành tích có quan trọng không?

Câu trả lời là có. Tuy nhiên, thay vì tập trung cho các kì thi mang nặng tính sách vở và không mang nhiều giá trị cho cộng đồng, chúng ta cần khuyến khích các bạn thử thách bản thân bởi những dự án đòi hỏi những kĩ năng và tầm nhìn vượt xa khỏi khuôn khổ trường học và thi cử.

Nguồn :

https://www.refusionmagazine.com/post/differences-east-and-west-educationhttps://www.globalfromasia.com/east-west-differences/#:~:text=Western%20educational%20systems%20focus%20on,about%20hard%20work%20and%20struggle.